Boekrecensie ‘ de Cirkel’ – Dave Eggers

Er is al veel gezegd en geschreven over de roman ‘ de Cirkel’  van de getalenteerde schrijver Dave Eggers, die we natuurlijk kennen van  ‘ Wat is de wat’  en ‘ Zeitoun’ .

Het boek werd in het populaire tv programma’ de Wereld draait door’  uitverkozen tot boek van de maand. Een nieuw item waarmee het programma een soort Nederlandse equivalent wil worden van de boekenclub van Oprah Winfrey.  Ik had de titel al enige tijd op mijn ‘ to read’  lijst staan omdat het onderwerp mij zeer aanspreekt. Ik schreef al eerder onder de titel : ‘ Swapping your privacy for transparency’ een artikel op ‘RoadBlog’  over hoe we steeds meer gedwongen worden om onze privacy in te ruilen voor transparantie. Precies dit is het hoofdthema van ‘ de Cirkel’ .

 

Een ijzersterk thema, waard om veel over geschreven te worden. Laat ik echter maar meteen met de deur het huis binnenvallen;  naar mijn mening is Dave Eggers er niet in geslaagd om echt door te pakken op het thema en er een pakkend boek van te maken. Een gemiste kans, want de materie biedt toch meer dan voldoende aanknopingspunten om een spannende thriller te schrijven, of een mooi maatschappijkritische beschouwing in de vorm van een chicklit voor mijn part. Dit alles laat Eggers na. Het is overduidelijk dat hij het verhaal heeft gebouwd rond het thema, en niet de tijd heeft genomen om het thema uit te diepen om zo tot een goed verhaal te komen.

Geen enkel personage in het boek wordt voldoende uitgediept om ze geloofwaardig te maken. Ik bleef er als lezer maar mee zitten hoe het in hemelsnaam mogelijk was dat hoofdpersoon Mae zo naïef en meegaand is, zonder enig moment van reflectie. De protagonist Kalden wordt op ongeloofwaardige wijze opgevoerd in het verhaal. In eerste instantie denk je als argeloze lezer wellicht nog dat het een doorzichtige poging is om wat meer romantiek en seks in het boek te schrijven, maar al na twee bladzijden is het duidelijk wat de rol van Kalden gaat zijn, en dan is er eigenlijk geen verassing meer te bespeuren in de laatste 250 pagina’ s van het boek.  Het  karakter van de ex vriend van Mae, die het verzet tegen ‘ de Cirkel’ belichaamt wordt nergens echt expliciet opgevoerd, en het hoe en waarom van zijn acties blijven dan ook onderbelicht. Wat bedoeld is als de spannendste sequence in het boek, namelijk die waar deze ex vriend ‘ Mercer’  wordt opgejaagd door drones, en camera’ s is ronduit belachelijk en cartoonesk te noemen.

Dave Eggers

We hebben dus een sterk thema dat slecht is uitgewerkt, op een naïeve en cartooneske manier. Wat heb je dan ? Doe even twee stappen terug ? Overzie het resultaat.

Je hebt dan een klassieke screenplay voor een spannende actiefilm uit Hollywood.

Mij bekruipt het gevoel dat Eggers dit in zijn achterhoofd heeft gehouden bij het schrijven van ‘ de Cirkel’ . Eggers is populair, dit is het moment om daar zijn voordeel mee te doen. Met  een verfilming van ‘ de Cirkel’ , die er ongetwijfeld gaat komen, gaat hij zeker binnenlopen.

In sommige recensies wordt ‘ de Cirkel’ totaal ten onrechte vergeleken met Orwell’s meesterwerk ‘ 1984’ .  Orwell’ s benauwende meesterwerk behoeft geen herschrijving. Het boek is anno 2014 nog immer actueel en onovertroffen. Is ‘ de Cirkel’ dan wellicht een 21ste eeuws appendix op het monumentale werk van Orwell, zoals in  de recensie in ‘ Time’  wordt gesuggereerd ? Nee, dat zou teveel eer zijn voor het boek van Eggers. Teveel eer voor een boek waar duidelijk geen research voor gedaan is, geen moeite om karakters uit te diepen, en dat alles wordt  verhuld met hier en daar wat gratuite seksscènes die voor Hollywood geschreven lijken te zijn.

Dave Eggers heeft met name met ‘ Wat is de wat’  bewezen een excellente schrijver te zijn. Daarom is ‘ de Cirkel’ met name een gemiste kans voor mij. Een thema dat zo sterk is, en zo van deze tijd is verdiend het om door een goede schrijver wellicht nog boven ‘1984’  uitgetild te worden.  Nu in 2014 weten we immers wie Big Brother is. We zijn hemzelf. Dat is om bang van te worden. Dat verdiend een mooi boek.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s