Asiel als vangnet voor ICC ?

ICC-met-logo

In de internationale pers dook op 20 januari jl. een interessant nieuwsbericht op over  een asielkwestie die op dit moment in Nederland speelt. Het is geen nieuwe kwestie, hij speelde al eerder ,in een iets andere vorm, overigens ook zonder dat er verder ruchtbaarheid aan werd gegeven.Nu lijkt het me echter wel een goed moment om hier vragen over te stellen, en duidelijkheid te krijgen. Het gaat nu namelijk over 2 mannen die als getuigen voor het International Criminal Court naar Nederland zijn gebracht.  Bij de vorige kwestie, die ik aanstipte, ging het over een van de verdachten in dezelfde zaak.

Wat is er aan de hand ?

Het International Criminal Court in Den Haag heeft  de twee voormalige militie leiders Mathieu Ngudjolo Chui en Germain Katanga uit de Democratische Republiek Congo naar Nederland gehaald om terecht te staan wegens oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid.

Chui en Katanga worden ervan verdacht als militieleiders van het FNI ( Front National d’ integration) en  het FRPI ( Front National de Resistance Patriotique de Ituri) hun troepen opdracht te hebben gegeven het strategisch gelegen dorp Bogoro te omsingelen om daarna iedereen in het dorp uit te moorden. De overlevenden werden bijeengebracht in een kerk waarin ook de lijken verzameld werden. Vrouwen en meisjes werden verkracht.  De milities zouden bij hun aanval ook kindsoldaten hebben ingezet.

Om tegen hun te getuigen werden ook drie getuigen uit de gevangenis in Kinshasa overgevlogen naar Nederland. Deze mannen werden zelf ook verdacht van betrokkenheid bij de misdaden, maar konden juist daardoor getuigen tegen de verdachten. De drie gaven hun getuigenis in 2011 voor het International Criminal Court. Inmiddels isde zaak tegen een van de verdachten afgerond. Mathieu Ngujolo Chui is wegens gebrek aan bewijs vrijgesproken van zijn betrokkenheid bij de massamoord op meer 200 dorpsbewoners in het dorp Bogoro op 24 Februari 2003.

Eind 2013 werd Chui dus vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs. Het proces voor Katanga staat voor begin Februari 2014 op de rol, en als er geen extra bewijsmateriaal komt, lijkt het erop dat ook deze zaak moeilijk te bewijzen is.

Wat te verwachten was is gebeurd.  Mathieu Chui vroeg asiel aan in Nederland. Chui werd , nadat hij was vrijgelaten meteen opgepakt, omdat hij geen geldige papieren had om in Nederland te verblijven en hij werd in vreemdelingendetentie gezet op Schiphol. Zijn asielverzoek is inmiddels definitief afgedaan. Volgens een artikel op nrc.nl van 22 januari 2014 wacht Mathieu Chui inmiddels zijn Hoger Beroep af in een Haags Hotel………

Nu hebben dus ook de getuigen, waarvan geen namen bekend zijn asiel aangevraagd in Nederland. Hun asielverzoek  ligt nog bij de Raad van State, maar het ICC gooit nu de knuppel in het hoenderhok. Volgens het AFP persbericht van 20 januari heeft  de Kamer van Beroep de ICC-griffier  bevolen om de nodige stappen te ondernemen om de getuigen onverwijld terug te laten keren naar de DRC , dit na overleg met de autoriteiten van Nederland.

Er spelen nu een aantal verwarrende zaken door elkaar.

In eerste instantie stelde de Nederlandse Immigratie en Naturalisatiedienst zich op het standpunt dat , aangezien  er in de gebouwen en het detentiecentrum van het ICC , net als ambassades van andere landen  geen Nederlandse jurisprudentie geld, de verdachten en getuigen bij het ICC geen asiel aan konden vragen. Ze waren immers niet binnen Nederlandse jurisprudentie. Later is er een rechterlijke uitspraak gekomen die stelt dat betrokkenen zichzelf onder Nederlandse jurisprudentie stellen door asiel aan te vragen.

De vrijgesproken Matieu Chui

De vrijgesproken Matieu Chui

 

Wat zou nu de reden kunnen zijn dat het ICC dan nu de terugkeer van de drie getuigen aan het realiseren is? Zouden ze dat doen , wetende dat  ze niet verder komen dat het detentiecentrum Schiphol, waardoor de situatie alleen maar moeilijker wordt ?  Een uiterste poging om druk te zetten op Nederland ? Of weten ze bij het ICC dat Chui succesvol is uitgezet naar Congo, of wellicht naar een derde land onder een andere naam ? De asielzaak van de getuigen ligt inmiddels bij de Raad van State, die over de zaak moet oordelen. Al die tijd zijn de betrokkenen echter in het ICC detentiecentrum verbleven, buiten de Nederlandse jurisprudentie dus , en  onder vrijheid beperkende maatregelen van  het ICC.

Ik vind het bedenkelijk dat Nederland hier zo geheimzinnig mee omgaat. Juist omdat we een prestigieuze instelling als het ICC hosten in Den Haag, en vanwege de zwaarheid van de feiten die daar berecht worden, is het voor Nederland van het grootste belang om goede afspraken te maken met het ICC over hoe om te gaan met de rechten van de betrokken verdachten en getuigen die door het ICC naar Nederland worden gebracht. Heeft Nederland dan niet geleerd van de situaties die ontstonden bij de berechting van de Somalische kapers hier in Nederland. Die wilden helemaal niet meer terug. Die wilden liever hier in een cel zitten dan vrij zijn in hun eigen land.  Hoe zou het daar toch mee afgelopen zijn ?

Fred Teeven

Fred Teeven

Fred Teeven zal hier uit zichzelf geen duidelijkheid over geven , maar misschien is het dan de moeite waard om wat Kamervragen over deze situatie te stellen. Gewoon om te weten waar Nederland staat in deze casus, nog voordat het proces tegen Katanga van start gaat.

Vragen die ik aan Teeven zou willen stellen zijn :

1.     Is U bekend dat het ICC aandringt op het terugsturen naar de DRC van drie getuigen in het proces Chui/Katanga, terwijl hun asielverzoek nog onder de Raad van State dient ?

2.     Kunt u bevestigen dan wel ontkennen of Dhr. Chui, de vrijgesproken verdachte in deze zaak, die ook asiel had aangevraagd in Nederland in een Haags hotel verblijft. ?

3.     Indien Dhr. Chui nog in Nederland verblijft, op welke verblijfsgrond is dat dan ?

4.     Welke afspraken zijn er gemaakt tussen het ICC en de Nederlandse overheid over de opvang  en procesgang van verdachten dan wel getuigen van het ICC die in Nederland asiel aanvragen ?

5.     Welke afspraken zijn er gemaakt tussen het ICC en de Nederlandse overheid voor wat betreft het uitzetten van verdachten of getuigen van het ICC ?

6.     Kunt u aangeven waar de drie getuigen, die in Nederland asiel aan hebben gevraagd op dit moment worden opgevangen ?

7.     Acht u het wenselijk dat er , voor het goed functioneren van het ICC, en ter bescherming van het Nederlandse asielbeleid, er goede en transparante afspraken zijn over het afhandelen van onder Nederlandse jurisprudentie vallende asielverzoeken, voortkomende uit ICC rechtszaken ?

Deze vragen zijn juist nu des te prangender nu is gebleken dat Mr .Keus , Staatsraad Advocaat generaal het niet eens is met het standpunt van de staatssecretaris, namelijk dat het ICC verantwoordelijk is voor de getuigen, en dat het ICC voor een veilige relocatie in een derde land moet zorgen, zodat zij niet hoeven te vrezen voor vervolging de zin van art 3 EVRM. Volgens Mr Keus is voor het standpunt van de staatssecretaris geen steun voor te vinden in het internationale recht, het Unierecht en het nationale vreemdelingenrecht.  Voor mij staat als een paal boven water dat er meer duidelijkheid en transparantie  hoort  te komen  van de staatssecretaris. Dat is beter voor alle betrokkenen, en zeker voor de geloofwaardigheid van het ICC en  het Nederlandse asielbeleid. Ook wel zo handig om te weten waar je staat bij volgende rechtszaken bij het ICC.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s